Hægri, vinstri: Veistu hvort þú ert?

Er ekki orðið tímabært að vita hvar maður stendur?

Íslendingar hafa nú augljóslega (allavega þeir sem hyggjast á að kjósa) skýra skyldu að kynna sér pólitík, málefni landsins og hag þess út frá hlutlausri "endurmenntun".

Í tilefni að því að ég hef rætt við allt of marga sem segja eitthvað eins og: "Já ég er klár hægrimaður" en við 5 mín. spjall kemur í ljós að einstaklingurinn er ekki meira hægri en galdrakona (gengið út frá því að þær séu örvhentar) þá ákvað ég að taka saman smá lista yfir hvað það þýðir að standa hægra megin og vinstra megin eða í miðjunni.

Uppruni:

Hugtaksins um að vera hægra eða vinstra megin í stjórnmálum er komið frá Frakklandi. Frá tímabili Frönsku Byltingarinnar. Kemur þetta frá því að þegar upprunalega þing byltingar sem kom út úr löggjafar fundi árið 1791 var starfandi þá röðuðu íhaldssamari meðlimir sér hægra megin og róttækari meðlimir vinstra megin. Fæddist þá hugmyndin um íhaldið og róttæklingana.

Jæja úr því þetta er komið á hreint þá ætla ég að henda fram nokkrum af helstu einkennum þess að vera vinstra megin eða hægra megin í pólitík:

 

Vinstri…

Þú stendur vinstra megin ef þú aðhyllist:

·         Jafna skiptingu auðs, launa

·         Þú villt að ríkið skipti sér af efnahagsmálum

·         Réttindi vinnumannsins

·         Þér finnst að ríkinu beri að styðja við og halda uppi velferðarkerfi þar sem getulausir, atvinnulausir, veikir, osfrv fái stuðning. 

Hægri…

Þú stendur hægra megin ef þú aðhyllist:

·         Fólk fær laun byggt á því hvað það áorkar

·         Að ríkið skipti sér sem minnst af þegnum sínum og einkaframtakinu

·         “Laissez-faire” sem þýðir í lauslegri þýðingu: “látum það rúlla”

·         Réttindi atvinnurekandans, þ.e. til þess að ráða og reka þá sem hann vill og í raun reka fyrirtækið sitt eins og honum sýnist. 

Kostir og gallar… (ef hugmyndafræðin virkar í kenningu, sem hefur nær hvergi gerst)

Vinstri…

Kostir:

·         Minna bil milli ríkra og fátæka

·         Fólk almennt séð á ekki að þurfa að hungra og er sinnt af velferðarkerfi ef það á erfitt eða getur ekki séð um sig sjálft.

·         Verkamaðurinn hefur meiri réttindi (ef þér finnst það vera kostur)

·         Þjónusta nær til allra (en er almennt séð verri)

Gallar:

·         Hæfasta fólkið þrífst illa í vinstri umhverfum, þar sem það telur sig ekki vera verðlaunað eftir getu. Lang-menntað fólk t.d. fær lítið hærri (ef hærri) laun en ómenntað fólk

·         Þetta ýtir undir stöðnun.

·         Einkaframtakið er illa metið og vinnufólk í vinstri umhverfum er almennt afkastaminna en í hægri umhverfum (í sögulegum skilning) þar sem hvatningu vantar oft.

·         Þjónusta verri (en á að ná til allra) 

Hægri…

Kostir:

·         Einkaframtakið þrífst sem ýtir undir framfarir.

·         Fólk á almennt séð betri möguleika á því að verða vel efnað.

·         Afkastameiri efnahagir, þar sem einkafyrirtæki eru nær undantekningarlaust afkastameiri en ríkisrekin fyrirtæki.

·         Betri þjónusta

Gallar:

·         Meira bil milli ríkra og fátæka

·         Einkafyrirtæki fá oft tiltölulega mikið vald yfir almenning (sbr. Við ríkistjórnina í Vinstri umhverfi) 

·         Dýrari þjónusta 

Það er ekkert ríki í heiminum sem er algerlega til hægri og ekkert ríki í heiminum sem er algerlega til vinstri. Öll ríki í heiminum eru samblanda af hægri og vinstri stefnu, spurningin er frekar hvort að þau hallist meira til hægri eða vinstri.

Í heiminum í dag eru bestu sýnidæmin fyrir hægristjórn líklegast Bandaríkin og fyrir vinstristjórn, lönd eins og Kúba og Venezúela. En eins og áður segir, þessi ríki eru öll blönduð.

Á Íslandi hallast tveir flokkar til vinstri: Samfylkingin og Vinstri Grænir og einn flokkur til hægri: Sjálfstæðisflokkurinn, hinir tveir verða líklegast að teljast til miðjuflokka, þó Framsókn hafi verið frekar hægri sinnuð undanfarin ár þá er hún búnað færast inn á miðjuna með breyttum áherslum.

Ég tek það fram að það vantar margt í þessa punkta, ég vildi bara taka aðal atriðin til þess að fólk nái að fóta sig ef það er að velta þessu fyrir sér.

Virðing 

Tryggvi

Sjálfstæðisflokkur stærstur

Athugasemdir

[Offari, 3.2.2009 kl. 20:38]

Ég er sammála því að stöðnun eru helstu einkenni vinstri stefnunar og þróun einkenn hægri stefnunar. Túlkun mín á þessu óstandi núna er að einfaldlega fór hægristefnan fram úr getu sinni. Stöðnun er því líkleg til að vara nokkuð lengi hvort sem hægri eða vinstri ráða.

[Carl Jóhann Granz, 3.2.2009 kl. 20:48]

Eitt atriði rak ég augun í fljótlegu yfirliti, en á Íslandi er almenn sátt bæði hægra megin og vinstra megin um jafnan aðgang að heilbrigðiskerfinu óháð efnahag.
Þó einhver smærri áhersluatriði skiptir þar á milli.

[Páll Jónsson, 3.2.2009 kl. 21:34]

Svo skiptist hvor vængur fyrir sig líka í félagslega frjáls- eða íhaldshyggju þó allra flokka kvikindi virðist vera meira og minna félagslega frjálslynd hér á landi.

[Jói eitthvad (IP-tala skráð) 3.2.2009 kl. 22:02]

 

Íslendingar kusu aftur og aftur thá gjörspiltu flokka sem stydja ránid á audlind thjódarinnar, kvótakerfid. 

Thad er ekki vid ödru ad búast en ad thetta audtrúa og heimska fólk sem fellur fyrir hraesnislegum og algjörlega innihaldslausum slagordum eins og thessum: 

STÉTT MED STÉTT    Á RÉTTRI LEID    KLETTUR Í HAFINU  

Ég geri rád fyrir ad thetta fólk sé jafn thrjóskt og thad er heimskt og vilji hvorki vidurkenna fyrir sjálfu sér né ödrum ad thad sé ad kjósa gegn sínum hagsmunum og haldi thví áfram ad kjósa sidlausa apaketti og drulluhala í anda Halldórs Ásgrímssonar og Davíds Oddssonar.

[Tryggvi Hjaltason, 3.2.2009 kl. 22:46]

Ég þakka málefnalegar athugasemdir (nema hjá Jóa eitthvað, svolítið heitt í hamsi þar).

Páll: góður punktur, spurning hvort það sé að verða að veikleika fyrir landið?

Carl: já enda eru engir algerir hægri eða vinstri flokkar hérna!

Offari: ég er nú bara bjartsýnn á það að Ísland verði að skríða upp þegar aðrir leka niður! 

Takk

Virðing

Tryggvi

[Guðrún Sæmundsdóttir, 6.2.2009 kl. 23:22]

Ef á að komast á áfangastað þarf bæði að taka vinstri og hægri beygjur, og stundum að halda beint áfram. Ég fitta voðalega illa inní þessa hægri vinstri miðju kassa.

[Páll Jónsson, 7.2.2009 kl. 02:51]

Tryggvi: Sem frekar félagslega frjálslyndur maður þá veit ég ekki hvort ég get tekið undir það en þetta er vissulega frekar einhæft, ég get ekki neitað því.

Hvað kallar þú annars félagslega frjálslynt? Ég er ekki mikill talsmaður fóstureyðinga (gamla Clinton mottóið, "öruggar, mögulegar og sjaldgæfar" er mér helst að skapi) en ef við tölum um réttindi samkynhneigðra þá er ég vel frjálslyndur... það hefur aldrei meitt mig sérstaklega þó einn og einn strákur reyni við mig á djamminu og ég sé ekki skaðann við að þessir piltar geti gifst ef þeim langar til.

[Tryggvi Hjaltason, 8.2.2009 kl. 02:56]

Sæll Páll, þakka þér fyrir þessar pælingar...

Það sem ég á við þegar ég hendi fram spurningunni, er það mögulega orðið veikleiki hversu frjálslynt Ísland er, þá á ég helst við það út frá öryggis sjónarmiði.

En gefið það að þessi athugasemd hjá þér kemur eftir að ég skrifa tvo pistla tengt Kristni þá grunar mig að þú sért að fiska eftir skoðunum mínum varðandi siðferði landans...

Ég ætla ekkert að neita því að mér finnst leiðilegt að horfa upp á þróunina hér og að fólk reyni að sætta sig við það að 15 ára unglingar finnst í 30% magni í lagi að munmaka sig inn í partý, það er samþykt að maður eigi að prófa allt áður en maður giftist (ef maður giftist) einstæðar ungmæður er að verða normið og svona mætti lengi telja.

Mér finnst mjög gaman að stúdera samfélög í gegnum söguna og svona menningarbeygjur eru hvað sem fólk segir yfirleitt undanfari falls. og mér þykir vænna um landið mitt og meðlanda en svo að mér finnist að maður eigi bara að samþykja þetta. Ég vona að þú skiljir að þá reyni ég, og það á við um alla mína hegðun að meta þetta út frá kærleika og virðingu. 

Ég held að öfgafrjálshyggja ýti eða amk styrki svona menningarbeygjur.

Ég hef yfirleitt reynt að hugsa þetta ósköp einfalt, ef þú myndir ekki vilja að þitt eigið barn myndi gera þetta, þá er þetta líklegast ekki á réttri leið (því það er erfitt og oft rangt að meta hlutina eingöngu út frá sjálfum sér). ATH að ég er ekki að segja að þetta sé algilt, bara svona þumalputtaregla.

Varðandi út frá öryggisfræðilegum sjónarmiðum þá hefur mér fundist frjálshyggja og pólítísk rétthugsun vera að hlaupa með mörg Evrópuríki í gönur og nú síðast í sumar var dæmi um það á Íslandi. 

Ef þú ætlar að hleypa hópi flóttafólks inn í landið þitt sem kemur frá stríðsvæði með langa sögu af vafasömum hryðjuverkasamtökum svo dæmi séu tekinn þá þarf burtséð frá öllu öðru að stunda almennilegar öryggisvottanir fyrir allt slíkt. Í Evrópu er þetta ekki gert vel né fylgt eftir og þeir sem voga sér að reyna að stinga upp á slíku eru stimplaðir rasistar eða annað verra (sem gerðist hér). Þetta er öfgastefna og hefur ekkert með að gera við hvern er átt.

Virðing

Tryggvi